SATRANÇTA DÜNYA ŞAMPİYONLUĞU VE AÇMAZLAR-2- Şevki Hacıoğlu
6 galibiyet üzerinden oynanan ve 49. oyunda maçı ertelemek yerine iptal eden FIDE, bir sonra bu kez 24 oyun üzerinden, en fazla puanı alan kazanır ilkesinden hareketle Karpov-Kasparov ünvan maçını başlatır. Kasparov, +5 -3 =16 sonuçla yeni Dünya Şampiyonu olur.
1986 yılında şampiyon Kasparov’un ünvan maçı için rakibi, ünvanı kaptıran Karpov’dur.
24 oyun üzerinden oynanan Kasparov – Karpov ünvan maçını Kasparov, +5 -4 =15 sonuçla kazanır ünvanını korur.
1987 yılında Kasparov’un ünvan için karşısına yine Karpov çıkar. Karpov bu kez direnç gösterse de maç sonucu Şampiyon lehine +4 -4 =16 eşitlikle biter ve Kasparov ünvanını korur.
1990 yılında Kasparov’un ünvan karşısına yine Karpov çıkar. 24 oyun üzerinden oynanan maçı Kasparov, +4 -3 =17 sonuçla kazanır ve şampiyonluk ünvanını korur.
Kasparov, 24 oyunluk ağır partilerden, Karpov’u sürekli ensesinde hissetmekten (toplam 5 ünvan maçı) bıkmış olarak ve FIDE ile yaşadığı sorundan dolayı, Profesyonel Satranç Birliği’ni (PCA) kurar. Bunun üzerine Kasparov FIDE’den ihraç edilir.
Kasparov ünvan için N. Short ve V. Anand’la karşılaşır ünvanını korur. Fakat PCA’ya katılım olmayınca kapısına kilidi vurur.
2000 yılında, ‘Brain Games’ organizasyonu altında Kasparov, ünvan için öğrencisi V. Kramnik’le 16 oyun üzerinden karşı karşıya gelir. Kramnik (Rusya), +2 = 13 sonuçla kazanır. Kasparov, krallık koltuğunu altından çeken öğrencisinin şokunu yaşarken, biz dikkatimizi puan tablosuna verelim.
15. oyun berabere sonuçlanınca Kasparov 16. Oyunun anlamsız olduğunu görerek terk etti. Kasparov, 15. oyunu kazansaydı puan farkı bire düşecek, skoru eşitlemek umuduyla 16. oyuna girecekti. Sonuç olarak, kazananın hak ettiği bir ünvan maçı olmuş ve satranç tarihine geçmiştir.
FIDE, satranç dünyasını tek çatı altında birleştirmek için V. Topalov (Bulgaristan) – V. Kramik maçını organize eder. 16 oyun üzerinden oynanan FIDE Dünya Şampiyonluğu maçını Kramnik, +5 -3 =8 sonuçla kazanır, kral koltuğuna oturur.
2008 yılında V. Kramnik – V. Anand (Hindistan) arasında oynanan ünvan maçı 12 oyun üzerinden planlanır.
V. Anand, +3 -1 =7 sonuçla şampiyonluk ünvanına sahip olur.
2013 yılında 12 oyun üzerinden planlanan V. Anand – M. Carlsen ünvan maçını, M. Carlsen (Norveç) +3 =7 sonuçla yenilgi almadan bitirmiş, Dünya Şampiyonluğu ünvanına sahip olmuştur. 2013-2023 yılları arasında ünvanını on yıl koruyan M. Carlsen, yeterli motivasyona sahip olmadığı gerekçesiyle ünvan maçına çıkmayacağını açıklamıştır.
Ünvan sonuçlarına genel olarak bakıldığında; ünvan rekoru 27 yılla Lasker’indir. Kasparov 15, Karpov 10, Carlsen 10 yıl ve Kramnik 8 yıl şampiyonluk ünvanını kesintisiz koruyabilmişlerdir.
M. Carlsen’in 2023’te ünvanını korumayacağını açıklamasıyla, 2023 sonunda Ding Liren – lon Nepomniachtchi şampiyonluk ünvanı için 14 oyun üzerinden karşı karşıya gelir. 7 – 7 eşitlikle sonuçlanan maç, hızlı satranç (rapid) uzatmalarında Ding Liren (Çin Halk Cumhuriyeti) 2,5 – 1,5 kazandı ve yeni Şampiyon oldu.
2024 yılında Ding Liren – Gukesh Dommaraju ünvan maçı 14 oyun üzerinden oynandı. Gukesh Dommaraju (Hindistan), +2 -1 =11 sonuçla kazandı ve yeni Dünya Şampiyonu oldu.
